Antakya tarihi, insanlığın en eski ve köklü uygarlıklarından birinin izlerini taşır. Bugün Hatay’ın merkezi olan Antakya (antik adıyla Antiocheia), MÖ 300 yıllarına uzanan zengin bir geçmişe sahiptir.
Antakya’nın Kuruluşu ve Antik Tarih
Antakya, MÖ 300 yılında Büyük İskender’in generali I. Seleukos Nikator tarafından kurulmuştur. Şehir, Seleukos İmparatorluğu’nun başkenti olarak kısa sürede Akdeniz havzasının en önemli kentlerinden biri haline gelmiştir. Roma döneminde ise İmparatorluğun doğudaki üçüncü büyük şehri unvanını kazanmıştır.
Hristiyanlık Tarihi Açısından Önemi
Antakya, Hristiyanlık tarihinde özel bir yere sahiptir. “Hristiyan” kelimesi ilk kez Antakya’da kullanılmıştır. Hz. Petrus ve Hz. Pavlus bu şehirde ibadet etmiş ve misyonerlik faaliyetleri yürütmüştür. Sen Piyer Kilisesi (Aziz Petrus Kilisesi), dünyanın ilk Hristiyan ibadethanelerinden biri olarak günümüzde ziyarete açıktır.
Antakya’nın Tarihi Yerleri
- Hatay Arkeoloji Müzesi: Dünyanın en büyük Roma mozaik koleksiyonlarından birine ev sahipliği yapmaktadır. Mozaikler MÖ 1. yüzyıldan MS 5. yüzyıla kadar uzanan geniş bir dönemi kapsamaktadır.
- Sen Piyer Kilisesi: Dünyanın ilk Hristiyan kiliselerinden biri olan bu mağara kilisesi, Hz. Petrus’a atfedilmektedir.
- Titus Tüneli: Roma dönemine ait muhteşem mühendislik eseri. MS 1. yüzyılda inşa edilmiştir.
- Antakya Ulu Camii: Murat Paşa tarafından inşa ettirilen tarihi cami, 2023 depreminden zarar görmüş ve yeniden inşa edilmektedir.
- Harbiye Şelalesi (Daphne): Antik dönemde tapınak ve eğlence alanı olarak kullanılan bu şelale bugün de ziyaretçi çekmektedir.
- Kurtuluş (Ortodoks) Kilisesi: 19. yüzyılda inşa edilen Rum Ortodoks kilisesi, depremde hasar görmüş olup restorasyonu sürmektedir.
Osmanlı Dönemi Antakya
1516 yılında Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı topraklarına katılan Antakya, yüzyıllar boyunca Suriye eyaletine bağlı bir sancak merkezi olarak yönetilmiştir. Osmanlı döneminde çok kültürlü yapısını koruyan şehir; Türkler, Araplar, Ermeniler, Rumlar ve Yahudilerin bir arada yaşadığı kozmopolit bir kent olmuştur.
Türkiye’ye Katılış ve Cumhuriyet Dönemi
Fransız mandası altındayken Milletler Cemiyeti’nin kararıyla ayrı bir sancak statüsü kazanan Hatay, 1939 yılında referandumla Türkiye Cumhuriyeti’ne katılmıştır. Atatürk’ün ölümünden kısa süre önce gerçekleşen bu birleşme, Türk tarihinin önemli bir sayfasını oluşturmaktadır.
Antakya Gezilecek Yerler Rehberi
Antakya’yı ziyaret edecekler için önerilen güzergah:
- Hatay Arkeoloji Müzesi (sabah ilk ziyaret)
- Sen Piyer Kilisesi ve çevresi
- Uzun Çarşı ve tarihi çarşı bölgesi
- Kurtuluş Kilisesi
- Antakya Ulu Camii
- Harbiye Şelalesi (öğleden sonra)
SSS: Antakya Tarihi
Antakya ne zaman kurulmuştur?
Antakya (Antiocheia), MÖ 300 yılında Büyük İskender’in generali I. Seleukos Nikator tarafından kurulmuştur. Seleukos İmparatorluğu’nun başkenti olan şehir, tarih boyunca büyük medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır.
Antakya Hatay Arkeoloji Müzesi’nde neler var?
Hatay Arkeoloji Müzesi, dünyanın en büyük Roma mozaik koleksiyonlarından birine sahiptir. Müzede MÖ 1. yüzyıldan MS 5. yüzyıla uzanan mozaikler, heykeller, sikkeler ve antik dönem eserleri sergilenmektedir.
Antakya’da mutlaka görülmesi gereken tarihi yerler hangileridir?
Antakya’da mutlaka görülmesi gereken yerler: Hatay Arkeoloji Müzesi, Sen Piyer Kilisesi (dünyanın ilk kiliselerinden biri), Harbiye Şelalesi (antik Daphne), Titus Tüneli ve tarihi Uzun Çarşı’dır.
Hatay ne zaman Türkiye’ye katıldı?
Hatay, 23 Temmuz 1939 tarihinde yapılan referandumla Türkiye Cumhuriyeti’ne katılmıştır. Türk tarihinin önemli olaylarından biri olan bu birleşme, Atatürk’ün hayatının son dönemine denk gelmiştir.
İlgili Haberler
